Ruszyła kolejna, ósma już edycja ogólnopolskiej kampanii „Kupując nielegalnie, szkodzisz wiele razy”. Jej celem jest walka z niebezpiecznym procederem handlu podrobionymi i nielegalnymi środkami ochrony roślin. W akcję zaangażowane są Policja, Krajowa Administracja Skarbowa, Inspekcja Ochrony Roślin i producenci, którzy wspólnie chcą uświadomić rolnikom ogromne ryzyko związane z zakupem środków z niepewnego źródła.
- Nielegalne środki ochrony roślin stanowią nawet 14% unijnego rynku i mogą zawierać niebezpieczne, wycofane substancje, zagrażając zdrowiu, środowisku i plonom.
- Policja i służby celne prowadzą intensywne działania transgraniczne, likwidując siatki przestępcze; tylko w jednej operacji przejęto ponad 2 tys. ton nielegalnych preparatów.
- Rolnicy powinni kupować środki wyłącznie w zarejestrowanych punktach, unikać podejrzanie tanich ofert w internecie i zawsze sprawdzać opakowanie oraz polskojęzyczną etykietę.
Na skróty:
Wspólny front przeciwko szarej strefie
Kampania „Kupując nielegalnie, szkodzisz wiele razy” to wspólna inicjatywa Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin (PSOR), Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) oraz Policji. Patronat nad akcją objął Urząd Patentowy RP. Jak podkreślają organizatorzy, problem ma skalę ogólnoeuropejską – szacuje się, że nielegalne środki stanowią około 14% unijnego rynku. Dla rolników, którzy mierzą się z rosnącymi kosztami produkcji, niska cena podróbek bywa kusząca, ale konsekwencje takiego wyboru mogą być katastrofalne.
Prawdziwe zagrożenie: od zdrowia po uprawy
Podrobione preparaty to często nieprzebadane mieszaniny chemiczne o nieznanym składzie. Mogą zawierać substancje dawno wycofane w UE z powodu ich toksyczności. Ich działanie jest nieprzewidywalne – od całkowitej nieskuteczności, przez uszkodzenie upraw, po skażenie gleby i wody. W przeciwieństwie do nich, legalne środki przechodzą ponad 12 lat rygorystycznych testów. – Każdy zakup nielegalnego produktu wzmacnia szarą strefę i szkodzi całemu sektorowi rolno-spożywczemu – alarmuje Małgorzata Bojańczyk, Dyrektor Generalna PSOR.
Transgraniczna działalność przestępcza
Proceder ma charakter zorganizowany i międzynarodowy. Policja wraz z KAS i Strażą Graniczną aktywnie uczestniczy w operacjach koordynowanych przez Europol. Podczas ostatniej edycji operacji „Silver Axe” przejęto na terenie UE aż 2 040 ton nielegalnych środków. – Wspieranie szarej strefy wiąże się z narażeniem na surowe konsekwencje prawne – przypomina podinsp. Ewelina Mączkorowska z Biura Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej KGP.
Jak bezpiecznie kupować? Praktyczne porady
Kampania koncentruje się na edukacji. Rolnicy powinni zaopatrywać się wyłącznie w punkty sprzedaży wpisane do oficjalnego rejestru PIORiN. Kluczowe jest też dokładne oglądanie opakowania. Niepokój powinny wzbudzić:
- Etykiety w obcym języku (każdy legalny środek musi mieć etykietę po polsku),
- Uszkodzone, wklęśnięte lub nieszczelne opakowania,
- Etykiety słabo przymocowane, wyglądające na ponaklejane.
Uwaga na pułapki w internecie
Choć sprzedaż online jest dozwolona, to właśnie w sieci kwitnie nielegalny handel. Szczególnie ryzykowne są anonimowe oferty z podejrzanie niską ceną. Nowe przepisy mają ograniczyć te zagrożenia, wprowadzając m.in. całkowity zakaz internetowej sprzedaży fumigantów (środków gazowych) oraz obowiązek podawania danych kupującego przy zakupie innych preparatów online.
Skuteczne działania służb
Efekty współpracy służb są wymierne. Tylko w 2025 roku Krajowa Administracja Skarbowa udaremniła wprowadzenie na rynek blisko 2300 kg/l nielegalnych środków, zarówno na granicy, jak i wewnątrz kraju. Polska Służba Celno-Skarbowa aktywnie uczestniczyła też w międzynarodowej operacji „JCO NOXIA II”, zajmując w jej ramach 1289 litrów niebezpiecznych preparatów. – Działania kontrolne i edukacyjne idą w parze. Tylko tak można skutecznie zwalczać ten proceder – podsumowuje Marcin Łoboda, szef KAS.
Kampania potrwa przez najbliższe miesiące, a jej materiały trafią do rolników w całym kraju. Organizatorzy mają nadzieję, że zwiększona świadomość przełoży się na bardziej odpowiedzialne wybory zakupowe, co jest w interesie nas wszystkich – rolników, konsumentów i środowiska.
Źródło: Komenda Powiatowa Policji w Koszalinie / koszalin.policja.gov.pl
